Pokazywanie postów oznaczonych etykietą makieta kolejowa. Pokaż wszystkie posty
Pokazywanie postów oznaczonych etykietą makieta kolejowa. Pokaż wszystkie posty

piątek, 29 maja 2026

Altanka

 Po prostu aaaaa...ltanka.




Czy mamy tu kogoś z Tarnowskich Gór? Nie? To dobrze, bo musimy porozmawiać o naszym lokalnym Trójkącie Bermudzkim.

Zna ktoś to miejsce w parku miejskim? Oś: Altanka – Domek Baby Jagi – Grzybek. Gęsty drzewostan. Istny Matrix. Miejsce, gdzie załamuje się czas, a prawa fizyki idą na L4. Poważnie.
W tym trójkącie giną okręty, samoloty, potężne jachty oceaniczne... Skąd wiem? Bo nikt nigdy tam żadnego jachtu ani samolotu nie widział! Dowód ostateczny.

Zamiast wraków statków, z pofalowanej murawy wynurzają się inne artefakty. Zgniecione puszki po Tyskim. Puste butelki po tanich winach. A dlaczego tanie wina są dobre? Odpowiedź jest prosta, proszę państwa: bo są tanie. I dobre. A to doskonały stosunek jakości do ceny. Posiadają też atest Polskiego Towarzystwa Patologicznego i certyfikat 500 PLUS. Takie "donperiniony".

Ten rejon to jest absolutne skrzyżowanie głównych szlaków handlowo-turystycznych. Taki lokalny Jedwabny Szlak. Z jednej strony trasa Noclegownia – Dom Pomocy Społecznej. Z drugiej: Biedronka – Lidl. Kogo tam nie spotkasz... Czasem w krzaki wpadnie pies z kulawą nogą. Zaraz za nim drące się „bąbelki” uciekające przed matkami na skraju załamania nerwowego. Czasem minie cię zagubiony emeryt z całym ciężarem ZUS-u na plecach, a czasem biznesmen, który po pożyczce we frankach szuka w tym parku... no cóż, solidnej gałęzi i pyta, czy masz pożyczyć stołek.

I nad tym wszystkim, proszę państwa, góruje ONA. Altanka. Punkt widokowy. Z której wszystko widać, i którą – uwaga, niespodzianka – z dołu też widać.

I mnie, naiwnemu, przyszło umiejscowić tę altankę na makiecie. Skala H0.

Szykowałem się do tej misji jak na wojnę. Wsiadłem w mój rydwan. Uzbrojenie: aparat, miarka budowlana i – tajna broń – metr krawiecki. Do tego wziąłem porządny kij do odganiania się od wilków... i kask. Dlaczego kask? Bo niedaleko jest kort tenisowy dla lokalnej elity. Co jakiś czas, z prędkością dźwięku, przez krzaki przelatuje zaginiona, żółta piłka i tnie nieboskłon niczym meteoryt. Trzeba uważać.

Wspinaczka pod altankę nie była długa, ale wymagała aklimatyzacji. Dwa przystanki. W obozie górnym założyłem bazę, żeby opróżnić Karmi o smaku kawowym. Hardcore, wiem. Adrenalina buzuje.

Wchodzę na szczyt, a tam... niespodzianka. W samej altance kotłują się dwa ciała o płciach przeciwnych. Pełne zwarcie. Pytam kulturalnie, czy mogę zmierzyć słupek, a w zamian dowiaduję się wielu nowych rzeczy o mojej matce i o tym, jakim to... synem jestem. Ale wiecie co? Kij na wilki w ręku działa cuda na asertywność. Rozstąpili się.

Zrobiłem pomiary i przeżyłem szok. Ludzie... ile to ma szczebli?! Liczyłem trzy razy. Szok numer dwa: krzywizna dachu tych cholernych wieżyczek. Wiedziałem już, że to będzie improwizacja stulecia. Narobiłem kilkadziesiąt zdjęć, pobiegałem z miarką wokół przeklinającej pary i uciekłem do modelarni.

Zacząłem to przeliczać na skalę H0. 1 do 87. To nie miała być masakra. To miała być rzeźnia. Te szczeble w tej skali miały wymiary subatomowe! Stanąłem przed dylematem filozoficznym godnym Kanta: Czy wklejać szczeble pomiędzy pustkę, czy pustkę pomiędzy szczeble?

Stwierdziłem, że nie będę tego strugał z drewienka, bo zwariuję. Wolę spędzić 40 godzin przed ekranem w Corelu i Sketchupie, niż opłacać wizyty u neurologa w przerwach między przyklejaniem jednego mikroszczebla a drugim. Niech to leci na drukarce 3D.

Potem było już z górki. Mówię "z górki", chociaż... "..urwy" latały po mojej pracowni stadami. Serio, ćwierkały wokół mojej BambuLab niczym skowronki na wiosnę. Wcześniej te same ćwierki latały u Grześka wokół jej piekielnej maszyny drukującej w żywicy. No niestety żywica się jakimś cudem źle wydrukowała, zalało przestrzeń pomiędzy szczebelkami. Wydrukowałem tego tonę, żeby było z czego wybierać. W końcu poskładałem. Ośmiokąt! Pasowanie tego to jak układanie kostki Rubika po pijaku przez daltonistę. Podstawka z XPS-u, klej cyjanoakrylowy, podkład Tamiyi, pisaki, washe, magia...

Zrobiłem. Dwa tygodnie wyjęte z życiorysu. Patrzę – jest. Stoi. Efekt uzyskany. Nawet podobna.

A w głowie tylko jedna myśl: O słodki panie w marcepanie, jak ja tęsknię za klejeniem czołgów i lataniem RC.

Zanoszę altankę na makietę. Dumny z siebie. Kładę. Ludzie oglądają, cmokają. I wiecie, co usłyszałem na odchodnym? – "Słuchaj, super... ale wiesz, tu obok kiedyś stała taka stara knajpa parkowa. Strasznie jej tu teraz brakuje. Dorobisz?"

Po tym wszystkim stwierdziłem tylko jedno: w knajpie, to ja, proszę państwa, chyba dzisiaj wyląduję, albo „na niskich pawilonach”, gdzie ściany miękkie i drzwi bez klamek….








Podziękowania ludziom dobrej woli i bardzo pomocnym w …… tej walce.


niedziela, 17 maja 2026

Domek Baby Jagi

 


Każde miasto ma takie swoje specyficzne miejsce. W Tarnowskich Górach, w parku miejskim, stoi legendarny Domek Baby Jagi. Oficjalnie: lodziarnia. Nieoficjalnie? Międzykontynentalne centrum wymiany myśli lokalnej elity piwnej oraz matek z bąbelkami.

Wyobraźcie sobie ten miks kulturowy. Z jednej strony pani dba o to, żeby mały Antoś zjadł ekologicznego loda rzemieślniczego o smaku jarmużu, a metr obok pan Zbyszek, lokalny koneser napojów chmielowych, przeprowadza szybką fuzję termojądrową dwóch puszek najtańszego lagera.
I to jest zaraz obok „Grzybka” – czyli tradycyjnego miejsca randek i szybkich schadzek. Piękna, romantyczna infrastruktura.

I wyobraźcie sobie, że dostałem zlecenie. Mam ten cały mikrokosmos... odtworzyć na makiecie kolejowej dla muzeum.

I tu wjeżdża skala. Skala H0. Czyli 1:87. Dla mnie? Masakra. Ja jestem facetem, który składa czołgi
w 1:35. Tam czujesz, że żyjesz! Plastik ma swoją wagę, czołg to czołg, czujesz zapach gąsienic
i męskiej przygody. A H0? Do tego trzeba mieć wzrok sokoła i dłonie chirurga.

Moje oczy już dawno powiedziały „do widzenia”, a łapami trzęsie mi się tak, że jak trzymam pęsetę, to wyglądam, jakbym próbował złapać uciekającego komara.

Na szczęście uratowała mnie fizyka i brutalna rzeczywistość wystawowa. Ta lodziarnia na makiecie będzie stała schowana między drzewami. Widz będzie na to patrzył z odległości jakichś dwóch metrów. Dwa metry w modelarstwie to jest zbawienie. Z dwóch metrów to nawet rozgotowany kalafior pomalowany na zielono wygląda jak luksusowa willa. Kto tam zauważy fakturę dachówki? Nikt! Jak ktoś podejdzie z lupą, to powiem, że to realizm – w Tarnowskich Górach też czasem dach przecieka, nie?

No ale ambitny plan zakładał, że trzeba to jakoś zbudować. Techniki tradycyjne?
Struganie tego z zapałek przy moich telepiących się rękach? Jak mawiał klasyk:

„Można się bawić doskonale bez alkoholu, ale po kiego grzyba się męczyć?”.

Padło na nowoczesność: projekt 3D i wydruk. Oczywiście, ortodoksyjni modelarze – ci, co to lepią gąsienice z ugotowanego makaronu – od razu podnieśli raban. Jeden mi nawet prosto w oczy wypalił: „Z ciebie taki modelarz, jak z koziej doopy saksofon!”.

No cóż... powiem Wam tylko tyle: ten pan leży obecnie na OIOM-ie w szpitalu powiatowym w Parzymiechach Dolnych. Głupio gadał, dostał za swoje. Nie zadziera się z facetem, który ma w ręku skalpel i darmowy program do projektowania 3D.

Ale zanim powstał wydruk, trzeba było zrobić research. Wyobraźcie sobie dorosłego chłopa, który biega po parku wokół budki z lodami z miarką budowlaną. Matki tulą dzieci, panowie od piwa patrzą na mnie jak na tajnego agenta z Sanepidu, a ja mierzę szerokość okienka podawczego. Potem dokumentacja fotograficzna, godziny przed komputerem, rysowanie, a potem... festiwal wkoorwu przy drukarce 3D. Bo oczywiście drukarka uznała, że zamiast domku wydrukuje mi nowoczesną sztukę abstrakcyjną.

Ale w końcu jest! Etap końcowy: sklejanie i malowanie. Moja tajna receptura na sukces:

  • Tradycyjna chemia od TAMIYA,

  • Piwo bezalkoholowe (bo przy normalnym ten domek Baby Jagi wyglądałby, jakby przeszedł centralne trafienie z mojego czołgu w 1:35),

  • Dużo nonszalancji w ruchach rąk,

  • I solidna, staropolska wiązanka wulgaryzmów. Bo nic tak nie wiąże plastiku, jak dobre, soczyste przekleństwo.







I wiecie co? Chyba jakoś to wyszło. Domek lada dzień ląduje na makiecie. Jak będziecie w muzeum, oglądajcie wyłącznie z przepisowych dwóch metrów !

Podziękowania dla .... ludzi pomocnych dobrego serca.






piątek, 13 marca 2026

Grzybek parkowy.

 Tarnogórski Hyde Park, czyli ...... Grzybek w Parku.


Wiecie, jak zaczynają się największe katastrofy w życiu faceta? Nie od słów „musimy porozmawiać”. Nie. Zawsze zaczyna się od klasycznego: „Co? Ja nie dam rady ?!”. A zaraz potem wjeżdża nasze zaklęcie przywołujące kłopoty: „Czymaj piwo”.

Ktoś mnie ostatnio pyta: „Stary, a dałbyś radę zrobić tego naszego Grzybka na makietę dworca kolejowego?”.  Ja nie zrobię Grzybka? Ja?! Czymaj piwo!

Kojarzycie Grzybka w naszym tarnogórskim parku, prawda? Kojarzysz, widzę po oczach, że za młodu tanie wino tam smakowałeś!

Dla tych, co nie wiedzą – Grzybek to nie jest zwykła altanka. To jest lokalne centrum kultury alternatywnej! Od lat wpisane w panoramę parku. Tam spotyka się absolutnie każdy. Zwykła młodzież, klienci lekkiego życia, fanatycy płynów o – powiedzmy to dyplomatycznie – konkretnej i wysokiej zawartości C2H5OH... Do tego poeci wyklęci z puszką Tatry, jacyś uliczni tancerze i – przysięgam – zdarzają się delegacje kółek gospodyń wiejskich, które chyba po prostu zgubiły drogę z dworca. Pełen przekrój społeczny! Nasz tarnogórski Hyde Park.

No, ale słowo się rzekło. Zaczynamy projekt.

Odpalam mój pojazd mechaniczny czterokołowy i ruszam na zwiad. Pełen kamuflaż i rynsztunek bojowy: aparat fotograficzny na szyi, taśma miernicza w kieszeni i tajna broń... piwo bezalkoholowe. Tak, Karmi. I tak mam słabą głowę, więc po jednym takim  włącza mi się tryb nirwany i wydaje mi się, że jestem Inżynierem Karwowskim.
Parkuję, resztę trasy pokonuję pieszo – klasyczną metodą naprzemiennego machania kończynami dolnymi – i w końcu jest. Stoi on. Grzybek.
Zaczynam oględziny. Ale żeby w ogóle podejść ze sprzętem, musiałem najpierw odgruzować teren.
Tu puszka po Harnaśku, tam butelka po Soplicy... Od razu pozbierałem! Słuchajcie, makieta makietą, ale pomyślałem sobie: „Oho, wpadnie kilka dukatów z kaucji, będzie na prąd do drukarki!”.
Biznes to biznes. Wyobraźcie to sobie z boku: stoi dorosły chłop w parku. W jednej ręce bezalkoholowe, w drugiej miarka, w torbie brzęczą puszki, a on z obłędem w oczach mierzy obwód betonowego grzyba. Ludzie spacerują, patrzą na mnie i myślą: „O, sanepid przyjechał”, albo „Kurde, geodeta, znowu będą tu coś kopać!”. A ja tam po prostu w mojej pięknej głowie wizualizuję wielki plan budowlany. Dokumentacja, proces, logistyka!

Wracam w końcu do swojej oazy, do mojej jaskini modelarskiej. I tam nagle zapadła... diecezja.
Znaczy – decyzja!

Patrzę w kalendarz. Terminy gonią. Miałem to rzeźbić dłutkiem? Strugać z zapałek i wykałaczek
jak jakiś mnich z Klasztoru Kosz aliin  ? Nie ma opcji, szanujmy się. Szkoda życia! Zamiast tradycji, wjechał futuryzm.

Odpalam kompa, projekt 3D w Sketchupie – pyk, pyk, myszką. Potem „Bambus” robi swoje „bzzzz, bzzzz”, trochę magii z aerografem, pędzelkiem, malowanie, wykończeniówka i cyk! Gotowe!

Założone ramy czasowe zachowane. Makieta ma swojego Grzybka. A ja? Ja udowodniłem, że nie ma dla mnie rzeczy niemożliwych. Zwłaszcza, jak ktoś mi potrzyma piwo. Dziękuję bardzo!

Słyszę głosy z sali: "Oszustwo! Pójście na łatwiznę! Prawdziwy modelarz to by tego Grzybka z kory dębu wyrzeźbił tępym scyzorykiem!".

Słuchaj, przyjacielu. Jak idziesz do łazienki wrzucić brudne ciuchy do pralki, to też żona stoi nad tobą i krzyczy: "Oszustwo! Pralka automatyczna to pójście na łatwiznę! Kiedyś to się nad rzeką na tarze prało, a nie w przyciski klikało!"? Nie. Bo byś do świąt w jednych gaciach chodził.

Technologia idzie do przodu! Myślisz, że ta moja drukarka ma na panelu przycisk z napisem: "Drukuj tarnogórskiego Grzybka z menelami"? Że to się samo robi? Przecież ja tam musiałem w tym programie każdy milimetr tego betonu wirtualnym dłutem wykuć! W pocie czoła klikałem myszką, aż mi się zespół cieśni nadgarstka pogłębił! To jest ciężka praca fizyczna w XXI wieku.

Poza tym, bądźmy szczerzy. Kiedyś modelarze całymi nocami wąchali butapren w zamkniętych piwnicach i mieli po tym objawienia. Ja mam drukarkę 3D i piwo bezalkoholowe. Może mam trochę mniej kolorowych wizji podczas pracy, ale za to makieta trzyma pion! A o to przecież w budownictwie chodzi, co nie?









Użyta chemia to głównie wyroby Tamiya, AK i to wsjo.

Grzybek powstał na zlecenie Muzeum Tarnogórskiego, stanie na makiecie kolejowej w stosownym
dla niego miejscu.



niedziela, 12 października 2025

Makieta kolejowa

Przez półtora roku — od lutego 2024 do sierpnia 2025 — uczestniczyłem w pracach związanych z modernizacją, przebudową oraz rozbudową tarnogórskiej makiety kolejowej, zlokalizowanej w budynku Dworca Kolejowego w Tarnowskich Górach. Projekt realizowany był na zlecenie Muzeum T.G. przez firmę Born43, a jego zakres obejmował zarówno opracowanie nowych koncepcji, jak i w pierwszej kolejności demontaż starego układu makiety i szeroko zakrojone prace wykonawcze.

Autorem koncepcji modernizacji oraz rozbudowy makiety, a także pomysłodawcą wprowadzenia licznych elementów charakterystycznych dla miasta i lokalnego węzła kolejowego, był Pan Krzysztof K. , prezes firmy Born43 sp. z o.o., pełniący jednocześnie funkcję głównego wykonawcy projektu. Moja współpraca z nim rozpoczęła się od przygotowania dokumentacji projektowej oraz wykonania modelu tarnogórskiej muszli koncertowej. Był to jeden z pierwszych nowych elementów,
który wyznaczył dalszy kierunek prac.

Zakres realizowanych działań okazał się niezwykle szeroki. Obejmował demontaż istniejących fragmentów makiety, projektowanie nowych rozwiązań przestrzennych, wprowadzanie kolejnych koncepcji oraz realizację licznych elementów praktycznie od podstaw — zarówno na etapie projektowym, jak i wykonawczym. Prace te obejmowały roboty stolarskie, montaż okablowania strukturalnego IT, projektowanie 3D i co najważniejsze klasyczne działania modelarskie.

Znaczna część elementów powstawała w mojej domowej modelarni, skąd następnie trafiała na miejsce ekspozycji i była instalowana bezpośrednio na makiecie. Projekt ten stał się dla mnie nie tylko nowym wyzwaniem, lecz również intensywną szkołą technik modelarskich, dotychczas mało mi znanych. Pozwoliło mi to stopniowo wejść w świat dioram oraz modelarstwa makietowego.
Jako modelarz lotniczy na pewien czas zamieniłem samoloty RC na kolej — doświadczenie odmienne, wymagające innego podejścia i precyzji, choć pozbawione adrenaliny, jaką dają modele latające.

Dokumentacja projektowa powstawała zarówno przy użyciu tradycyjnych metod, takich jak rysunek techniczny wykonywany na papierze milimetrowym, jak i z wykorzystaniem nowoczesnych narzędzi CAD oraz projektowania 3D. Podstawę opracowań stanowiły fotografie wykonywane specjalnie
na potrzeby projektu, materiały archiwalne, ryciny i rysunki historyczne, a także fotografie dostępne
w domenie publicznej. Największym wyzwaniem realizacyjnym okazało się wykonanie najbardziej złożonych i rozpoznawalnych obiektów makiety. Wśród nich znalazł się model Kościoła św. Marcina, wymagający wiernego odwzorowania bryły, detalu architektonicznego oraz charakterystycznych proporcji. Równie wymagająca była budowa doliny Dramy, wraz z jej charakterystyczną bramą — elementem wykonanym z wyjątkową dbałością o szczegóły i stanowiącym jeden z kluczowych akcentów krajobrazowych całej makiety.

Osobnym, niezwykle złożonym etapem prac była realizacja modelu pompy parowej z działającym napędem, zaprojektowanego w taki sposób, aby w czytelny i zrozumiały sposób prezentować zasadę
jej działania. Element ten, obok walorów estetycznych, pełni również istotną funkcję edukacyjną, przybliżając zwiedzającym historię i mechanikę dawnych urządzeń przemysłowych.

Nie mniejszym wyzwaniem była także budowa górki rozrządowej, wraz z towarzyszącymi jej charakterystycznymi budynkami infrastruktury kolejowej. Obiekt ten, kluczowy z punktu widzenia funkcjonowania tarnogórskiego węzła kolejowego, wymagał precyzyjnego odwzorowania zarówno układu torowego, jak i zabudowy technicznej oraz właściwych relacji przestrzennych w skali makiety.

Poniżej prezentuję wybrane fotografie dokumentujące kolejne etapy prac przy makiecie.
Założeniem projektu było ukazanie możliwie jak największej liczby elementów charakterystycznych dla Tarnowskich Gór oraz całego regionu śląskiego, ze szczególnym uwzględnieniem samego węzła kolejowego — jednego z największych i najważniejszych tego typu obiektów w Europie.
Prace realizowane wspólnie z Krzysztofem K. zakończyliśmy w sierpniu 2025 roku. W trakcie realizacji projektu skład zespołu został rozszerzony — do prac dołączył Pan Krzysztof G., którego wsparcie miało istotny wpływ na sprawny przebieg. 

Na makiecie znajdziemy :

  • Dworzec 
  • Zabytkowy kościół
  • Sztolnię
  • Park miejski z muszlą koncertową i jeziorkiem
  • Stację rozrządową 
  • Rynek  - ten w formie prezentacji wyświetlanej na trzech monitorach
  • Dolinkę z charakterystyczną Bramą
  • Ruchomy model drewnianej pompy wodnej z kołem wodnym
 
Makieta kolejowa

Makieta kolejowa

Makieta kolejowa

Makieta kolejowa

Makieta kolejowa

Makieta kolejowa

Makieta kolejowa

Makieta kolejowa

Makieta kolejowa

Makieta kolejowa

Makieta kolejowa

Makieta kolejowa

Makieta kolejowa

Makieta kolejowa

Makieta kolejowa

Makieta kolejowa

Makieta kolejowa

Makieta kolejowa

Makieta kolejowa

Makieta kolejowa

Makieta kolejowa

Makieta kolejowa

Makieta kolejowa

Makieta kolejowa

Makieta kolejowa

Makieta kolejowa

Makieta kolejowa

Makieta kolejowa

Makieta kolejowa

Makieta kolejowa

Makieta kolejowa

Makieta kolejowa

Makieta kolejowa

Makieta kolejowa

Makieta kolejowa

Makieta kolejowa

Makieta kolejowa

Makieta kolejowa

Makieta kolejowa

Makieta kolejowa

Makieta kolejowa

Makieta kolejowa

Makieta kolejowa Tarnowskie Góry

Makieta kolejowa

Makieta kolejowa

Makieta kolejowa

Makieta kolejowa

Makieta kolejowa

Makieta kolejowa

Makieta kolejowa

Makieta kolejowa

Makieta kolejowa

Makieta kolejowa

Makieta kolejowa

Makieta kolejowa

Makieta kolejowa

Makieta kolejowa

Makieta kolejowa

Makieta kolejowa

Makieta kolejowa

Makieta kolejowa

Makieta kolejowa

Wszystkie fotografie mojego autorstwa. Prezentują one stan makiety z sierpnia 2025 roku.